truheredudor

* Visitos since June 2011

free counters

* Visitos since February 2013

Flag Counter

Phone :

0903884387

Kiến thức Nhiếp ảnh 5

Special thanks to The Masters all over the world, these are for study only

Những hình ảnh - bài viết và hình ảnh trích đăng sau đây chỉ với tinh thần học hỏi. Xin các bậc Thầy niệm tình bỏ qua. Trân trọng cám ơn

MỤC LỤC - CONTENT

  1.   Tìm hiểu về hướng sáng
  2. Macro
  3. 5 nguy hiểm đối với máy ảnh
  4. Hướng nhìn trong ảnh Chân dung
  5. HDR là gì ?
  6. Nghệ thuật chụp HDR

 

 

 

 

 

 

Đang cập nhật thêm...

 

TÌM HIỂU VỀ HƯỚNG SÁNG

Hướng sáng
Hướng sáng

Ánh sáng trực diện không phải là nguồn sáng hoàn hảo trong hầu hết các tình huống còn ánh sáng hậu là nguồn sáng khá ấn tượng, nhưng khó sử dụng.

 


 

Dưới đây là một vài khái niệm cũng như cách dùng các hướng sáng khác nhau để thể hiện ý đồ chụp từ sách Nhiếp ảnh cho mọi người (Digital Photography Exposure For Dummies) của tác giả Jim Doty.

Ánh sáng trực diện.
Ánh sáng trực diện.

Ánh sáng trực diện

 

Nguồn ánh sáng trực diện phát sáng ở cùng phía với người chụp, ví dụ chụp với mặt trời ở sau lưng hay chụp với đèn flash.
Đặc tính của nó là:

  • Phẳng.
  • Không tạo tương phản cho đối tượng.
  • Thể hiện màu sắc và hình dạng tốt (trừ phi là hình khối 3 chiều).
  • Phù hợp với các tông màu đa dạng của đối tượng.
  • Thường làm giảm các chi tiết bề mặt.
  • Có thể khiến đối tượng hai chiều hóa hay bị "bẹt".
  • Có thể khiến ảnh nhàm chán, trừ phi đối tượng có tông màu rất đa dạng.
Ánh sáng đèn flash
Ánh sáng đèn flash

Ánh sáng trực diện mặc dù không hẳn là nguồn sáng hoàn hảo trong hầu hết các tình huống, nhưng nếu điều chỉnh cường độ tốt, ánh sáng này có thể tôn da, giảm thiểu tối đa bề mặt sần của da người (lý do khi chụp ảnh chân dung luôn có đèn phả từ phía trước).
Nếu chụp ngoài trời, nên tránh chụp ảnh chân dung khi ánh mặt trời chiếu trực tiếp lên mặt. Mặc dù đây cũng là dạng ánh sáng trực diện, nhưng ánh mặt trời thường quá mạnh dễ dẫn tới cháy sáng.
Mặc dù phần lớn mọi người đều chụp ảnh với ánh sáng trực diện, nhưng nếu muốn trở thành nhiếp ảnh gia tốt, hãy học cách nắm bắt đối tượng và thể hiện chủ thể với ánh sáng hậu và ánh sáng bên nhiều hơn.

Ánh sáng bên
Ánh sáng bên

Ánh sáng bên:
Ánh mặt trời hay nguồn phát sáng ở một bên chỉ làm sáng một nửa, nửa còn lại tối, nhưng sự hòa hợp giữa vùng sáng và vùng tối lại làm tăng độ tương phản của đối tượng.
Đặc tính của ánh sáng bên gồm:

  • Tạo ấn tượng tốt.
  • Có thể tạo bóng đổ lớn khi mặt trời xuống thấp.
  • Có thể tạo không gian ba chiều cho đối tượng.
  • Thể hiện chi tiết bề mặt tốt.
  • Có thể ảnh hưởng đến chất lượng màu.
  • Khó đo sáng hơn.

Ánh sáng bên rất được các nhiếp ảnh gia phong cảnh ưa chuộng, nhất là ánh sáng dịu khi mặt trời bắt đầu lặn.
Mặc dù một số vật khi chụp với ánh sáng bên có thể bị giảm màu sắc nhưng bù lại phần tương phản giữa vùng sáng và vùng tối sẽ làm nổi bật nó theo phong cách khác.

Ánh sáng bên

Ánh sáng hậu
Ánh sáng hậu

Ánh sáng hậu
Ánh sáng hậu phát sáng ở phía sau lưng đối tượng. Mặc dù là một nguồn sáng khá ấn tượng, nhưng nó thuộc loại khó sử dụng. Khi đã làm quen thì một bức ảnh chụp với ánh sáng hậu đúng đắn sẽ có giá trị hoàn toàn xứng đáng với công sức bỏ ra.
Dưới đây là những đặc tính của ánh sáng hậu:

  • Tạo độ tương phản lớn.
  • Giảm đáng kể màu sắc.
  • Tập trung mạnh vào hình khối (hữu ích nếu người chụp thích hình khối hơn màu sắc).
  • Có thể tạo thành viền sáng quanh đối tượng.
  • Có thể tạo cách nhìn mới với cùng một đối tượng bởi hầu hết mọi người đều sử dụng ánh sáng trực diện.
  • Thường dùng để tạo ảnh silhouette.
  • Làm vùng tối trở nên tối hơn.
  • Đo sáng khó nhất.

Ánh sáng hậu

Ánh sáng đỉnh
Ánh sáng đỉnh

 

 

Ánh sáng đỉnh
Ánh sáng đỉnh được chiếu từ trên xuống, tương tự chụp ảnh giữa trưa mặt trời đứng bóng hay chụp trong nhà với đèn trần.
Đặc tính của ánh sáng đỉnh gồm:

  • Làm nổi bật phần đỉnh của đối tượng.
  • Làm vùng bóng bên dưới đối tượng sẫm hơn.
  • Tối dần theo chiều dọc.
  • Tạo vùng tối trên mặt.
  • Khó đo tương phản.

Ánh sáng đỉnh nếu không đủ phủ lên đối tượng sẽ không thể hiện được đúng đặc tính của mình. Ánh sáng này không được nhiều người dùng, nhất là trong chụp chân dung, bởi nó sẽ tạo bóng dưới mắt. Nếu cần phải chụp với nguồn sáng này, tốt nhất nên kết hợp với ánh sáng bù để xóa bóng đổ do ánh sáng đỉnh tạo nên.

Ánh sáng đỉnh

Light
Light

MACRO

1. Chụp ảnh Macro qua một thấu kính trung gian:
- Dùng kính lúp có độ phóng đại lớn
- Chụp qua kính hiển vi

2. Kết hợp một ống kính thường với kính "Close-up" lắp thêm: (Attachement Lens)

3. Đảo ngược ống kính bình thường dùng vòng nối chuyên dụng (Reversing Ring)

4. Dùng ống kính chuyên dụng Macro: Ống kính cho máy SLR và dSLR

5. Kết hợp ống kính với vòng nối làm tăng độ phóng đại của hình ảnh (Auto Extension Ring)

6. Dùng khẩu nối làm tăng tiêu cự của ống kính (Teleconverter)

7. Dùng thêm buồng nối mềm “Soufflet” (Bellow) để gắn thân máy và ống kính.

8. Dùng chức năng chụp ảnh Macro của máy ảnh dCam, BCam.

5 NGUY HIỂM ĐỐI VỚI MÁY ẢNH

Máy ảnh quý hơn người !
Máy ảnh quý hơn người !
  • Tác giả: Tù Và Hàng Tổng

 Vệ sinh, bảo quản cũng như cẩn thận khi sử dụng sẽ giúp các bạn kéo dài được tuổi thọ của máy ảnh và ống kính

Cát là kẻ thù đe dọa các chi tiết bên trong ống kính và máy ảnh
Cát là kẻ thù đe dọa các chi tiết bên trong ống kính và máy ảnh

Bụi bẩn và cát

Không gì nguy hiểm hơn là bị cát vào máy ảnh. Máy ảnh là một tổ hợp gồm nhiều chi tiết chuyển động, những thứ sắc và mài mòn như cát khi vào máy ảnh sẽ khiến cho máy ảnh không hoạt động hoặc ít nhất là vô số trục trặc khi tác nghiệp.

Hãy chú ý khi mang máy ảnh đi đến những nơi có nhiều cát như bãi biển, bạn hãy để máy trong túi kín và nhớ mang theo cả dụng cụ làm sạch máy trong trường hợp cát rơi vào máy.

Tại những nơi nhiều cát thì khoảng thời gian đổi ống kính, thẻ nhớ và pin là lúc nguy hiểm nhất. Do đó, bạn hãy lên kế hoạch trước là bạn sẽ dùng ống kính nào để có thể hạn chế việc thay ống kính. Và nên tìm một nơi lặng gió, kín đáo để thay ống kính trước khi đem ra bãi biển.

Bộ đồ vệ sinh máy ảnh là phụ kiện không thể thiếu của người dùng
Bộ đồ vệ sinh máy ảnh là phụ kiện không thể thiếu của người dùng

Giống như cát, bụi bẩn cũng là một kẻ thù của máy ảnh. Kẻ thù này tấn công từ từ và thường là không làm hư hại nặng đến những chi tiết chuyển động bên trong máy ảnh và ống kính, tuy nhiên nó vẫn gây hại, nhất là khi nó chui vào trong máy và ở lại trên sensor.

Cùng với đó, nếu bạn có máy DSLR thì nên mang sensor đi vệ sinh thường xuyên. Cẩn thận mỗi khi nhìn thấy vết trên sensor (bạn có thể kiểm tra bằng cách để khẩu độ nhỏ nhất và chụp trần nhà hoặc tường trắng).

Nước luôn là sát thủ số một
Nước luôn là sát thủ số một

Nước và độ ẩm

Nước có khả năng chấm dứt luôn khả năng hoạt động của máy ảnh. Chỉ cần vô tình làm rơi máy ảnh xuống nước, nước sẽ nhanh chóng theo các khe hở trên thân máy chui vào bên trong và làm chập mạch các chi tiết điện tử bên trong của máy.

Bạn hãy luôn nhớ đeo máy vào tay hoặc vào cổ, giữ máy ảnh tránh xa khỏi nước.

Ống kính nếu không được bảo quản đúng cách sẽ bị mốc
Ống kính nếu không được bảo quản đúng cách sẽ bị mốc

Cùng với mối hiểm họa trực tiếp là nước, còn một hiểm họa ngầm khác là độ ẩm cao. Dễ nhận thấy khi bạn đi từ vùng có nhiệt độ cao đến vùng có nhiệt độ thấp và ngược lại (đi từ phòng điều hòa ra ngoài trời nắng nóng, hoặc những hôm trời nồm). Ống kính và máy ảnh của bạn sẽ nhanh chóng trở thành đối tượng để hơi nước trong không khí bám vào. 

Việt Nam có độ ẩm trong không khí rất cao. Độ ẩm cao cũng chính là môi trường rất tốt cho nấm mốc phát triển, từ đó sẽ đe dọa các ống kính máy ảnh của bạn.

Các bạn nên chuẩn bị những túi gel silica trong túi đựng máy ảnh để chống ẩm cho máy. Khi không sử dụng, các bạn nên cất máy và ống kính vào những tủ chống ẩm chuyên dụng. Một hộp nhựa kín cùng những túi gel silica cũng có thể tạo một môi trường độ ẩm thấp, an toàn cho máy ảnh của bạn.

 

Nếu bạn có máy ảnh DSLR hãy chú ý khi sử dụng tại các bãi biển. Nếu có thể thì nên mở máy ra (thay pin, thẻ nhớ hay lens) càng ít càng tốt. Khi không chụp ảnh, để máy an toàn trong túi đựng và hãy luôn để ý.

Muối ăn mòn và phá hủy các chi tiết kim loại của máy ảnh.
Muối ăn mòn và phá hủy các chi tiết kim loại của máy ảnh.

Muối

Bãi biển tuyệt đẹp song cũng là nơi nguy hiểm đối với máy ảnh của bạn – muối có thể vào máy ảnh và ống kính bất cứ lúc nào, gây vô số trục trặc (bao gồm cả việc ăn mòn các chi tiết kim loại).

Hạn chế tác động của muối bằng cách lau máy ảnh ít nhất mỗi ngày một lần khi phải chụp trong môi trường chứa nhiều muối.

Ống kính cao cấp tuy được thiết kế chắc chắn hơn nhưng vẫn có thể hỏng hóc bởi những va đập
Ống kính cao cấp tuy được thiết kế chắc chắn hơn nhưng vẫn có thể hỏng hóc bởi những va đập

Va đập - rơi

Máy ảnh và ống kính của bạn sẽ gặp nhiều vấn đề khi bị rơi hoặc bị va đập vào vật cứng.  Một số ống kính và dòng máy cao cấp của các hãng Canon, Nikon, Sony,... được thiết kế với lớp vỏ chắc chắn thì có thể chịu được va đập trong một giới hạn nhất định.

Tuy nhiên, chắc hẳn các bạn không muốn nhìn thấy những chiếc máy ảnh, ống kính trị giá cả một gia tài của mình phải chịu những va chạm mà có lẽ đến các bạn cũng thấy đau.

Với dây đeo cuốn quanh cổ hoặc cổ tay có thể khiến những tên trộm e dè
Với dây đeo cuốn quanh cổ hoặc cổ tay có thể khiến những tên trộm e dè

Trộm

Nghe có vẻ nực cười, nhưng những chiếc máy ảnh D-SLR là một gia tài lớn với nhiều người và cũng là mục tiêu "ngon ăn" của những tên trộm nhanh tay.

Một số lời khuyên dành cho các bạn: Giữ máy ảnh bên người ở những nơi đông đúc; luôn kéo khóa và thắt dây an toàn; để máy phía trước, không để máy phía sau; nếu phải đi xa thì chỉ chọn loại máy cần thiết chứ không mang tất cả "gia tài" của bạn đi theo


.Khi chụp ảnh, bạn nên đeo dây máy vào cổ hoặc cuốn quanh cổ tay để tránh tình huống chỉ một chiếc xe máy phóng qua là máy ảnh của các bạn có thể sẽ bay theo một tên trộm nhanh tay nào đó.

HƯỚNG NHÌN TRONG ẢNH CHÂN DUNG

Tùy bạn!

Tất nhiên là nếu phải trả lời ngắn gọn, thì đa phần bạn sẽ nhận được câu trả lời như vậy. Còn nếu dài dòng văn tự hơn một chút, thì đại thể, giới nhiếp ảnh có một luật bất thành văn rằng khi chụp chân dung, nếu đầu của đối tượng hoặc mắt của đối tượng nhìn về hướng nào, thì ta nên để đối tượng ở phía đối diện của bức ảnh. Nghĩa là nếu đối tượng đang nhìn sang bên phải, thì ta nên để đối tượng ở phía bên trái của ảnh, và ngược lại. Làm vậy, ta sẽ có một không gian nghỉ đủ thoáng trong bức ảnh. Nếu làm ngược lại, góc nhìn của đối tượng sẽ bị hạn chế và dễ gây nên cảm giác ngột ngạt, tù túng.

Tất nhiên, phá lệ có thể tạo nên những bức ảnh thú vị. Song, thực tế cho thấy rằng xác suất để có được những bức ảnh thú vị từ việc phá lệt thường có tỷ lệ... vô cùng thấp. Chúc bạn thành công trong thể loại ảnh này và sẽ có nhiều bức ảnh chân dung thật đẹp.

Nhưng... coi chừng...

Chưa chắc...

Vẫn đẹp !!!...

HDR LÀ GÌ ?

  • Tác giả : Longpt

HDR là gì

Nhiều khi chúng ta chụp xong một bức ảnh, đem cho bạn bè xem và chúng ta thường nói thêm “nhưng mà thực tế ở đó thì đẹp hơn nhiều”. Ý muốn nói rằng thực tế đã không được ghi nhận giống như mắt mình nhìn thấy. Do cấu tạo của mắt người, chúng ta đã nhanh chóng điều chỉnh sự cảm nhận ánh sáng để có thể nhìn thấy chi tiết trong tối và chi tiết cả ở vùng sáng bằng cách co dãn đồng tử, còn máy ảnh thì chỉ có thể thực hiện được điều này sau mỗi lần chụp khác nhau. Ví dụ trong một ngày nắng, mắt bạn có thể vừa nhìn thấy trời xanh, mây trắng, nắng vàng, vừa nhìn thấy chi tiết của những tán cây bên đường. Còn nếu dùng máy ảnh chụp được chi tiết vùng mây thì ta thấy cây bên đường chỉ là những đám đen.

Với kỹ thuật HDR, chúng ta sẽ giúp máy ảnh ghi nhận được các chi tiết cho vùng tối và vùng sáng mà với cách chụp thông thường sẽ không thể thực hiện được.

HDR là viết tắt của cụm chữ Hight Dynamic Range. Dynamic Range là khái niệm dùng để chỉ sự khác biệt cao nhất giữa vùng sáng và vùng tối mà các thiết bị có thể ghi nhận hoặc thể hiện lại. Dynamic range của máy ảnh số, màn hình, của máy in… là khác nhau. Máy ảnh số thông thường chỉ ghi nhận được 8 bước khác biệt, một số máy cao cấp nhất hiện tại ghi nhận được tới 12 bước khác biệt. Trên thực tế, sự chênh lệch sáng tối là rất khác nhau. Bởi vậy kỹ thuật HDR sẽ giúp máy ảnh số mở rộng hơn khả năng ghi nhận sự chênh lệch sáng tối này.

Cũng cần phải nói thêm rằng, sẽ có nhiều người cổ hủ tiếp tục phản đối HDR nói riêng và các kỹ thuật xử lý ảnh số nói chung nhưng cứ kệ họ đi. Nếu muốn có các bức ảnh đẹp, họ sẽ phải vào buồng tối để mà che che đậy đậy với cái phòng toàn mùi thuốc tráng ảnh.

Công cụ

Máy ảnh: Về nguyên tắc, bấy kỳ máy ảnh kỹ thuật số nào mà có khả năng chỉnh sáng tối là có thể thực hiện được, tuy nhiên tốt hơn hết là sử dụng các máy ảnh kỹ thuật số có thể chụp file Raw và có chức năng AEB – auto exposure bracketing. (tự động thay đổi thời gian phơi sáng). Trong trường hợp này tôi sử dụng máy Canon 350D

Chân máy ảnh: Chụp HDR có nghĩa là bạn phải chụp nhiều tấm ảnh giống nhau cho một khung cảnh, bởi vậy việc sử dụng chân máy ảnh là rất cần thiết, bạn nên chọn loại chân chắc chắn, Trong một số ít trường hợp, bạn có thể sử dụng các chân đế tự nhiên như là tảng đá, bờ tường… Tôi sử dụng một chân để (tripod) Carbon của hãng Verbol (400$, nặng 2,1kg, có thể tải được 11kg)

Phần mềm: Có nhiều phần mềm có thể sử dụng để xử lý được HDR, tôi thường sử dụng PhotoMatix (99$) và Photoshop (699$)

Làm thế nào để chụp HDR

Trong ví dụ này, tôi đưa ra việc làm HDR với từ 3 bức ảnh RAW. Tôi đặt máy ảnh với chế độ AEB với sự chênh sáng là -2 / +2 stops. Như vậy, với 3 bức ảnh, chúng ta có một bức đúng sáng, một bức thiếu sáng (-2EV) để ghi nhận chi tiết của vùng sáng, một bức thừa sáng (+2EV) để ghi nhận chi tiết của vùng tối.

Việc sử dụng chân đế là cần thiết bởi vì chúng sẽ cho ta ba bức ảnh có khuôn hình giống hệt nhau, sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho ta ghép hình sau này.

Bạn cũng có thể chuyển máy về chế độ Manual và chụp nhiều bức với độ chênh sáng nhiều hơn nếu thấy cần thiết

Xử lý ảnh HDR ra sao

Bây giờ chúng ta tiến hành xử lý ảnh HDR từ ba ảnh RAW đã chụp ở bước trên. Chúng ta sử dụng phần mềm PHOTOMATIX. Bạn có thể sử dụng phần mềm khác để xử lý nếu bạn muốn.

Photomatix có thể xử lý cả file RAW, Tiff, do vậy không cần chuyển đổi trước thành Jpeg trước khi xử lý.


Chọn Menu HDR >> Generate, sau đó chọn Browse.. >> Chọn cả 3 file ảnh đã chụp.

Có các lựa chọn:

Align Source Images: Canh thẳng các ảnh gốc (dùng trong trường hợp khi 3 bức ảnh chụp có sự thay đổi về khuôn hình.

Attempt to reduce ghosting artifacts: Giúp loại bỏ các bóng ma do vật/người chuyển động.

Nhấn OK và chờ máy ghép ảnh HDR.

Sau vài phút, chúng ta đã có một bức ảnh có độ thay đổi ánh sáng rất cao (Hight Dynamic Range), tuy nhiên do thiết bị hiển thị (Màn Hình, máy in) của chúng ta đều là các thiết bị có khả năng thể hiện thấp (low dynamic range), do đó đã không thể hiện hết được các thông số của bức ảnh. Một số vùng trời bị cháy sáng và vùng cây có thì bị đen. Do vậy ta cần chuyển bức ảnh về phù hợp với khả năng hiển thị của thiết bị.

Trong Photomatix, chúng ta sử dụng tính năng Tone Mapping. Đây là phần đem lại cho chúng ta nhiều phấn khích nhất khi sử lý ảnh HDR.

Từ menu HDR chọn Tone Mapping.

Bây giờ bạn đã thấy bức ảnh giống với những bức HDR khác. Chúng ta đã nhìn thấy chi tiết của vùng trời và đất. Sự khác biệt chính là điều chỉnh các thanh trượt cho phù hợp. Bạn cũng có thể sáng tạo để ra những tác phẩm ấn tượng nếu bạn muốn. Thông số cụ thể tùy thuộc từng bức ảnh và ý đồ của tác giả. Xin được giới thiệu sơ qua về các tham số khi Tone Mapping.

Luminosity
Điều chỉnh sự sáng tối của vùng tối. Nếu kéo về bên phải thì nó sẽ tăng độ chi tiết vùng tối và làm sáng ảnh lên, kéo về bên trái thì sẽ làm cho bức ảnh trông thạt hơn.

Strength
Điều chỉnh sự tương phản của bức ảnh.

Color Saturation

Điều chỉnh độ bão hòa màu của các kênh RGB, satulation càng lớn, bức ảnh trông càng sặc sỡ.

White Clip - Black Clip

Bạn có thể nhìn thấy biểu đồ histogram thay đổi khi điều chỉnh cặp tham số này. white clip điều chỉnh sự tương phản của vùng sáng còn black clip điều chỉnh sự tương phản của vùng tối.

Sau khi bạn đã điều chỉnh xong, nhớ lưu ảnh lại và nếu cần thì tách lớp để xử lý riêng bên Photoshop.

Nghệ thuật chụp HDR

TCQ  Sưu tầm và Biên soạn
TCQ Sưu tầm và Biên soạn

 

Nghệ thuật HDR phụ thuộc vào mục đích,của người chụp nên nhiều bức ảnh chỉ thể hiện phần nhạy sáng thấp nhưng vẫn được đánh giá tốt.

 

 


Khái niệm Dynamic Range (dải giá trị lộ sáng – DR) được xác định bởi tỷ lệ các phần tử tối nhất và sáng nhất ảnh hưởng đến góc nhìn ảnh (được đo bằng các bậc độ sáng). DR có nhiều thể hiện thông qua nhiều đối tượng, từ cảnh thực tự nhiên (tỷ lệ lên đến 100.000:1, tương đương chênh ~17EV), qua camera, qua máy in hay màn hình (tỷ lệ 400:1, khoảng 7-10EV). Mắt người ghi nhận được dải DR 10.000:1 (~14EV).

Trong quá trình ghi nhận ảnh, dải DR được xử lý 2 lần: đầu tiên, từ cảnh thực vào thiết bị thu nhận (máy ảnh) rồi sang bước thứ hai là chuyển ra thiết bị xuất hình ảnh (màn hình hoặc máy in). Trong quá trình thu nhận và chuyển tín hiệu từ máy ảnh ra thiết bị xuất luôn xảy ra mất dữ liệu và không thể khôi phục được, nhưng người chụp chỉ nên quan tâm duy nhất đến những hình ảnh còn lại thỏa mãn mình như thế nào mà thôi.

 

 

Các dạng DR.

 

 

DR của cảnh thực.

Bức ảnh có tiêu đề Lost Cabin, thể hiện chi tiết bên trong và ngoài căn phòng. Ảnh: Dpreview.
Bức ảnh có tiêu đề Lost Cabin, thể hiện chi tiết bên trong và ngoài căn phòng. Ảnh: Dpreview.

 

 

 

Quan điểm  nghệ thuật của người chụp ảnh là yếu tố tác động đến sự thể hiện các vúng chi tiết tối và sáng nhất trên ảnh.

Ảnh trên thể hiện chi tiết các vùng tối và sáng. Thông thường, vùng sáng được coi là quan trọng hơn vùng bóng. Các chi tiết vùng sáng bị mất sẽ làm giảm chất lượng ảnh in. Ảnh: Dpreview.
Ảnh trên thể hiện chi tiết các vùng tối và sáng. Thông thường, vùng sáng được coi là quan trọng hơn vùng bóng. Các chi tiết vùng sáng bị mất sẽ làm giảm chất lượng ảnh in. Ảnh: Dpreview.

 

 

Dải DR (theo tỷ lệ tương phản) 1:30.000 dễ dàng thể hiện trong các tình huống trên, cho dù là chụp ở trong phòng tối hướng ra cảnh sáng bên ngoài cửa sổ.

HDR
HDR

 

 

DR thu nhận bởi máy ảnh.

Chụp ảnh HDR là giải pháp giúp thu được tối đa dải DR của cảnh thực vì mỗi lần bấm máy, cảm biến chỉ có thể ghi lại một khoảng giá trị DR nhỏ hơn rất nhiều dải DR của cảnh chụp. Dải DR trên máy ảnh được xác định bằng số chi tiết sáng nhất so với vùng bóng có nhiều chi tiết đạt chất lượng lớn hơn mức nhiễu nền.

Yếu tố căn bản ở đây là chi tiết vùng sáng (không bị cháy "trắng" hoàn toàn) tới chi tiết vùng tối không bị ảnh hưởng quá nhiều bởi nhiễu. Với các máy DSLRs hiện nay, dải DR chụp được nằm từ 7 đến 10 f-stops (1:128 – 1:1000) - nếu người chụp kiểm soát máy tốt và có ý tưởng thì sẽ không bị phụ thuộc vào những con số này - trong khi phim 35mm có thể ghi từ 10-12 f-stops. Một số phần mềm chuyển đổi RAW cho phép tăng thêm +1 f-stop. Ngoài ra, thiết kế cảm biến máy cũng giúp tăng dải DR ghi nhận được, ví dụ như máy Fuji S5 có thể tăng lên thêm +2f-stops.

HDR
HDR

Tái tạo dải DR.

Các thiết bị xuất hình ảnh (màn hình, máy in) hiện nay chỉ có thể xuất hình ảnh có dải DR thấp (màn hình 1:300 – 1:1000, máy in 1:100 – 1:200). Thiết bị xuất có khả năng tái tạo dải DR cao nhất là màn hình HDR, cho phép tái tạo đến 1:30.000, nhưng sẽ gây mệt và mỏi mắt cho người xem. Việc thu nhận dải DR cao tuy không thể hiển thị hết trên các thiết bị này mà hướng đến việc nén dữ liệu DR (DR compression).

HDR
HDR

Sự thu nhận DR của mắt người.

Đối với mắt người có khả năng tự điều chỉnh khả năng thích nghi cho phù hợp với hoàn cảnh (con ngươi mở ra hay thu vào) cho phép thu nhận dải DR đến 10 f-stops (1:1024) khi con ngươi không điều chỉnh. Nếu tính cả quá trình điều chỉnh thì mắt người có thể thu nhận dải DR lên đến 24 f-stops.

HDR
HDR

Độ tương phản.


Các chi tiết mắt người thu nhận được không dựa trên các giá trị màu xác định mà dựa trên tương phản tại các cạnh của chúng. Mắt người đặc biệt nhạy cảm với các thay đổi tương phản dù là rất nhỏ.

HDR
HDR

Tương phản tổng hợp.


Tương phản tổng hợp so sánh sự khác nhau về độ sáng giữa các phần tử tối nhất và sáng nhất trong một hình ảnh. Các đường cong và mức sáng chỉ thay đổi tương phản tổng hợp được khi xử lý các điểm ảnh với cùng độ sáng. 3 vùng chi tiết trung tính (mid-tones), vùng sáng nổi bật (highlights) và vùng tối/bóng (shadows) góp phần xác định tương phản tổng hợp, có nghĩa là nếu vùng trung tính tương phản nhiều thì vùng sáng/tối sẽ ít hơn. Thông thường, vùng trung tính thể hiện đối tượng chính nên nếu tương phản ít thì ảnh sẽ thiết độ sắc nét, nhưng nếu thêm tương phản nhiều sẽ làm vùng sáng/tối co lại. Để tăng hiệu quả hiển thị ảnh, người ta thường thêm tương phản cục bộ.

Ví dụ về tương phản cục bộ. Ảnh: Dpreview.
Ví dụ về tương phản cục bộ. Ảnh: Dpreview.

Tương phản cục bộ.

 

Hình trên thể hiện ví dụ về tương phản cục bộ, trong đó, mỗi hình tròn cùng hàng đều có độ sáng xác định giống nhau. Khi nhìn vào hình, ở trên, hình tròn bên phải nhìn sáng hơn bên trái vì mắt người xác định được sự khác nhau giữa chúng và môi trường xung quanh. Ngược lại, với 2 hình tròn cuối cùng, hình bên trái nhìn tối hơn bên phải. Mắt người có xu hướng ít để ý đến độ sáng thực sự của đối tượng hơn là môi trường xung quanh nó.

Chụp tại hẻm núi Antelope. Ảnh sáng tuy yếu nhưng vẫn thể hiện lên màu đẹp. Ở đây tác giả đã chụp 5 ảnh chênh lệch 2EV. Ảnh: Dpreview.
Chụp tại hẻm núi Antelope. Ảnh sáng tuy yếu nhưng vẫn thể hiện lên màu đẹp. Ở đây tác giả đã chụp 5 ảnh chênh lệch 2EV. Ảnh: Dpreview.

 

 

Kiểm soát dải DR.


Tuy rằng máy ảnh hay máy in không thể thể hiện được dải DR rộng, nhưng việc thu được dải DR rộng thì ảnh chụp lại giữ được nhiều chi tiết hơn, qua đó giúp quá trình xử lý hậu kỳ tốt hơn.

Ảnh trên, ánh sáng tốt mặc dù chụp trong phòng tối (không sử dụng ánh sáng nhân tạo). Ảnh: Dpreview.
Ảnh trên, ánh sáng tốt mặc dù chụp trong phòng tối (không sử dụng ánh sáng nhân tạo). Ảnh: Dpreview.

Chờ đợi điều kiện thời tiết thuận lợi (khi DR cảnh không quá cao) hoặc bù sáng bằng flash (không dùng chụp cảnh được) là 2 cách làm hiệu quả, nhưng không phải là giải pháp tối ưu cho mọi trường hợp. Bên cạnh đó, nhiều cảnh còn có ánh sáng tồn tại không phụ thuộc thời tiết.

Các bước thực hiện chụp toàn dải DR của cảnh.

1. Biểu thị DR: Xác định cảnh DR thấp.

 

Ở trường hợp này, toàn dải DR của cảnh có thể chụp lại trong một lần chụp. Phần chi tiết mất ở vùng tối là rất nhỏ nên không đáng ngại. Cảnh chụp lại được xử lý tone-mapping cho thiết bị xuất (thường chỉ chấp nhận dải DR thấp hơn máy ảnh).

Quá trình xử lý từ máy ảnh ra thiết bị xuất thường thông qua đường cong tông ảnh (xử lý vùng sáng và tối). Các công cụ chính sử dụng gồm:

- Xử lý ảnh RAW: sử dụng đường cong tông ảnh.

- Photoshop: xử lý Curves và Levels.

- Photoshop hoặc Lightroom: xử lý Dodge&Burn.

 

 

2. Biểu thị DR: xác định cảnh DR cao.

 

Ảnh chụp ở cảnh có dải DR cao.

Dữ liệu thu lại bị mất ở vùng sáng và tối.

 

Kết quả ví dụ.

 

Như vậy, ở cảnh có DR cao, máy ảnh chỉ có thể ghi lại một phần của dải DR. Trong trường hợp này cần phải thay đổi thời chụp để giữ chi tiết vùng sáng (bỏ qua các chi tiết sáng cá biệt như phản chiếu). Khi đó dải DR ghi lại có dạng như sau:

Như vậy có thể thấy là vùng tối bị mất chi tiết đáng kể. Trừ phi người chụp muốn thể hiện chi tiết vùng tối, còn không, vấn đề này cũng không đáng quan tâm quá.

Các chi tiết thể hiện trong vùng sáng có thể thấy như sau:

 

 

 

Chụp HDR sử dụng thời chụp ghép.


Phương pháp chụp lại toàn dải DR là chụp nhiều ảnh của một cảnh với các mức lộ sáng EV khác nhau rồi xếp chồng lại để tạo ra một ảnh thể hiện toàn dải DR.

Ảnh HDR ghép từ các ảnh đơn với các giá trị EV khác nhau thể hiện toàn dải DR của cảnh. Mỗi ảnh chênh lệch từ 1-2EV (tùy thuộc người chụp), nghĩa là tổng số ảnh đơn cần thiết xác định bởi dải DR toàn bộ của cảnh và dải DR mà máy có thể chụp lại. Các ảnh này có thể ghép thủ công (sử dụng Photoshop) hoặc ghép tự động (Fusion của Photomatix) và tạo ảnh HDR.

Quá trình ghép biểu thị như sau:

Ảnh trên sử dụng tính năng Fusion của phần mềm Photomatix.
Ảnh trên sử dụng tính năng Fusion của phần mềm Photomatix.
Photography
Photography